Zajęcia z ciekłym azotem
22 Lutego 2026Uczniowie klasy 2b i 4c mieli przyjemność wziąć udział w zajęciach prowadzonych przez pana Pawła Dorosza z użyciem ciekłego azotu.
W trakcie zajęć uczniowie poznali, czym jest chłodnictwo oraz ogólne mechanizmy wytwarzania niskiej temperatury. Wprowadzono także pojęcie kriogeniki. Omówione zostały zagrożenia związane z wykorzystaniem ciekłego azotu (około −196°C), między innymi ryzyko odmrożeń oraz możliwość wyparcia tlenu z powietrza, a także zasady bezpiecznego posługiwania się tym czynnikiem.
Podczas pokazu uczniowie mogli zobaczyć, jak różne przedmioty zachowują się w temperaturach kriogenicznych (na przykład róża, żelki, materiały izolacyjne stosowane w chłodnictwie) i jak bardzo zmieniają się ich właściwości. Zaprezentowano również zjawisko rozszerzalności cieplnej gazów wraz ze zmianą temperatury na przykładzie balonu napełnionego powietrzem, który wyraźnie skurczył się po kontakcie z ciekłym azotem.
W kolejnej części, jako wprowadzenie do nadprzewodnictwa, pokazano zmianę oporu elektrycznego miedzi w zależności od temperatury. Następnie omówiono zjawisko nadprzewodnictwa (nisko- i wysokotemperaturowego) oraz wybrane zastosowania w życiu codziennym (na przykład rezonans magnetyczny MRI) i w dużej infrastrukturze badawczej (na przykład LHC – Wielki Zderzacz Hadronów w CERN). Do demonstracji wykorzystano magnes neodymowy oraz wysokotemperaturowy nadprzewodnik. Po schłodzeniu nadprzewodnika poniżej temperatury krytycznej magnes zaczął lewitować (efekt Meissnera), co od razu przywołało u dzieci skojarzenia z pociągami magnetycznymi lewitującymi nad torami.
Zwieńczeniem pokazu było dodanie ciekłego azotu do gorącej wody, co spowodowało powstanie widowiskowej „chmury” (skondensowanej pary wodnej), która rozlewała się po ławce.
Tekst powstał dzięki uprzejmości pana Pawła.
Katarzyna Kawka
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (18)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (17)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (16)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (15)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (14)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (13)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (12)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (11)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (10)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (9)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (8)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (7)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (6)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (5)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (4)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (3)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (2)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (1)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (14)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (13)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (12)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (11)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (10)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (9)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (8)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (7)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (6)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (5)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (4)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (3)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (2)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (1)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (14)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (13)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (12)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (11)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (10)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (9)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (8)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (7)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (6)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (5)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (4)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (3)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (2)
Zajęcia z ciekłym azotem w klasie 2 b i 4 c (1)